{"id":3003,"date":"2026-08-01T09:00:00","date_gmt":"2026-08-01T07:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/buddho.org\/nl\/?p=3003"},"modified":"2026-08-15T08:55:51","modified_gmt":"2026-08-15T06:55:51","slug":"meditatieblogchah1977","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/buddho.org\/nl\/meditatieblogchah1977\/","title":{"rendered":"Meditatie"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

Gegeven in de Hampstead Vihara, Londen, 1977<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zoekers naar goedheid die hier verzameld zijn, luister alstublieft in vrede. In vrede naar de Dhamma luisteren betekent luisteren met een eenpuntig bewustzijn, met aandacht voor wat je hoort en dan loslaten. Luisteren naar de Dhamma is van groot nut. Tijdens het luisteren naar de Dhamma worden we aangemoedigd om zowel lichaam als geest stevig in sam\u0101dhi<\/em> te brengen, want het is \u00e9\u00e9n soort Dhamma-beoefening. In de tijd van de Boeddha luisterden mensen aandachtig naar Dhamma-besprekingen, met een bewustzijn dat streefde naar werkelijk begrip, en sommigen realiseerden de Dhamma terwijl ze luisterden.<\/p>\n\n\n\n

Deze plek is zeer geschikt voor meditatiebeoefening. Nu ik hier een paar nachten ben geweest zie ik dat het een belangrijke plaats is. Op het externe niveau is het al vredig, alles wat overblijft is het interne niveau, jullie harten en bewustzijn. Dus vraag ik jullie allemaal om een inspanning te leveren om aandacht te schenken.<\/p>\n\n\n\n

Waarom zijn jullie hier bijeengekomen om te mediteren? Omdat jullie harten en bewustzijn niet begrijpen wat begrepen moet worden. Met andere woorden, jullie weten niet echt hoe de dingen zijn, of wat wat is. Je weet niet wat verkeerd is en wat goed is, wat het is dat je lijden brengt en je doet twijfelen. Dus eerst moet je jezelf rustig maken. De reden dat jullie hier zijn gekomen om kalmte en zelfbeheersing te ontwikkelen is dat jullie harten en bewustzijn niet gerust zijn. Jullie bewustzijn is niet kalm, niet beheerst. Ze worden be\u00efnvloed door twijfel en onrust. Daarom zijn jullie hier vandaag gekomen en luisteren jullie nu naar de Dhamma.<\/p>\n\n\n\n

Ik wil dat jullie je concentreren en aandachtig luisteren naar wat ik zeg, en ik vraag toestemming om openhartig te spreken, want zo ben ik. Begrijp alstublieft dat zelfs als ik op een krachtige manier spreek, ik dat doe uit goede wil. Ik vraag uw vergiffenis als ik iets zeg dat u van streek maakt, want de gebruiken in Thailand en die in het Westen zijn niet dezelfde. Eigenlijk kan een beetje krachtdadig spreken goed zijn, omdat het helpt om mensen wakker te schudden die anders misschien slaperig of loom zijn, en in plaats van zichzelf op te wekken om de Dhamma te horen, zich in plaats daarvan laten meeslepen in zelfgenoegzaamheid en daardoor nooit iets begrijpen.<\/p>\n\n\n\n

Hoewel er vele manieren lijken te zijn om te oefenen, is er in werkelijkheid maar \u00e9\u00e9n. Zoals bij fruitbomen het mogelijk is om snel vruchten te krijgen door een stek te planten, maar de boom zou niet veerkrachtig of duurzaam zijn. Een andere manier is een boom direct vanaf het zaad te kweken, wat een sterke en veerkrachtige boom oplevert. De praktijk is hetzelfde.<\/p>\n\n\n\n

Toen ik voor het eerst begon te beoefenen had ik moeite dit te begrijpen. Zolang ik nog niet wist wat wat was, was zittende meditatie een echte klus, die me soms zelfs tot tranen toe bracht. Soms mikte ik te hoog, dan weer niet hoog genoeg, nooit vond ik het punt van evenwicht. Op een vreedzame manier oefenen betekent het bewustzijn niet te hoog of te laag plaatsen, maar op het punt van evenwicht.<\/p>\n\n\n\n

Ik zie dat het erg verwarrend voor jullie is, omdat jullie van verschillende plaatsen komen en op verschillende manieren hebben geoefend met verschillende leraren. Als je hier komt oefenen moet je geplaagd worden door allerlei twijfels. De ene leraar zegt dat je op de ene manier moet oefenen, de andere zegt dat je op een andere manier moet oefenen. Je vraagt je af welke methode je moet gebruiken, onzeker over de essentie van de beoefening. Het resultaat is verwarring. Er zijn zoveel leraren en zoveel leringen dat niemand weet hoe hij zijn beoefening moet harmoniseren. Als gevolg daarvan is er veel twijfel en onzekerheid.<\/p>\n\n\n\n

Je moet dus proberen niet te veel te denken. Als je toch denkt, doe dat dan met bewustzijn. Maar tot nu toe heb je gedacht zonder bewustzijn. Eerst moet je je bewustzijn rustig maken. Waar er bewustzijn is, is er geen noodzaak om te denken, in plaats daarvan zal bewustzijn ontstaan, en dit zal op zijn beurt wijsheid (pa\u00f1\u00f1\u0101<\/em>) worden. Maar het gewone denken is geen wijsheid, het is gewoon het doelloos en onbewust ronddwalen van het bewustzijn, wat onvermijdelijk resulteert in onrust. Dit is geen wijsheid.<\/p>\n\n\n\n

In dit stadium hoef je niet te denken. Je hebt thuis toch al veel nagedacht? Het brengt alleen het hart op gang. Je moet enig bewustzijn cre\u00ebren. Obsessief denken kan je zelfs in tranen brengen, probeer het maar eens. Verdwalen in een of andere gedachtegang zal je niet naar de waarheid leiden, het is geen wijsheid. De Boeddha was een zeer wijs persoon, hij had geleerd te stoppen met denken. Op dezelfde manier oefen je hier om te stoppen met denken en zo tot rust te komen. Als je al kalm bent is het niet nodig om te denken, wijsheid zal in de plaats daarvan ontstaan.<\/p>\n\n\n\n

Om te mediteren hoef je niet veel meer te denken dan te besluiten dat dit het moment is om het bewustzijn te trainen en niets anders. Laat het bewustzijn niet wegschieten naar links of naar rechts, naar voren of naar achteren, boven of onder. Onze enige taak op dit moment is bewuste aandacht van de ademhaling. Richt je aandacht op het hoofd en beweeg je aandacht door het lichaam naar beneden, naar de uiteinden van de voeten, en dan weer omhoog naar de kruin van het hoofd. Ga met je aandacht door het lichaam en observeer met wijsheid. We doen dit om een eerste begrip te krijgen van hoe het lichaam is. Begin dan de meditatie, waarbij je opmerkt dat het op dit moment je enige taak is de in- en uitademingen te observeren. Forceer de adem niet om langer of korter te zijn dan normaal, maar laat hem rustig doorgaan. Zet geen druk op de adem, maar laat hem gelijkmatig stromen en laat hem los bij elke in- en uitademing.<\/p>\n\n\n\n

Je moet begrijpen dat je loslaat terwijl je dit doet, maar er moet nog steeds bewustzijn zijn. Je moet dit bewustzijn handhaven en de adem rustig laten binnenkomen en vertrekken. Het is niet nodig de adem te forceren; laat hem gewoon gemakkelijk en natuurlijk stromen. Houd vast aan het besluit dat je op dit moment geen andere taken of verantwoordelijkheden hebt. Gedachten over wat er zal gebeuren, wat je zalt weten of zien tijdens de meditatie kunnen van tijd tot tijd opkomen, maar als ze eenmaal opkomen, laat ze dan vanzelf ophouden, wees er niet onnodig bezorgd over.<\/p>\n\n\n\n

Tijdens de meditatie is het niet nodig aandacht te besteden aan zintuiglijke indrukken. Wanneer het bewustzijn wordt be\u00efnvloed door zintuiglijke indrukken, wanneer er een gevoel of sensatie in het bewustzijn is, laat het dan gewoon gaan. Of die gewaarwordingen goed of slecht zijn, is onbelangrijk. Het is niet nodig iets van die gewaarwordingen te maken, laat ze gewoon gaan en richt je aandacht weer op de ademhaling. Blijf je bewust van het binnenkomen en verlaten van de adem. Cre\u00eber geen lijden omdat de adem te lang of te kort is, maar observeer hem gewoon zonder te proberen hem op enigerlei wijze te beheersen of te onderdrukken. Met andere woorden, hecht je niet. Laat de adem toe zoals hij is, en het bewustzijn zal kalm worden. Terwijl je doorgaat zal het bewustzijn geleidelijk de dingen laten rusten en tot rust komen, waarbij de adem steeds lichter wordt tot hij zo vaag wordt dat het lijkt alsof hij er helemaal niet is. Zowel het lichaam als het bewustzijn zallen licht en energiek aanvoelen. Alles wat overblijft is een eenpuntig weten. Je zou kunnen zeggen dat het bewustzijn is veranderd en een staat van kalmte heeft bereikt.<\/p>\n\n\n\n

Als het bewustzijn onrustig is, breng dan bewuste aandacht (mindfulness) tot stand en adem diep in tot er geen ruimte meer is voor lucht; adem vervolgens helemaal uit tot er niets meer over is. Volg dit met nog een diepe inademing tot je vol bent, en laat dan de lucht weer los. Doe dit twee of drie keer en concentreer je dan opnieuw. Het bewustzijn zou rustiger moeten zijn. Als nog meer zintuiglijke indrukken onrust in het bewustzijn veroorzaken, herhaal dan het proces telkens. Hetzelfde geldt voor loopmeditatie. Als tijdens het lopen het bewustzijn onrustig wordt, stop dan, kalmeer het bewustzijn, herstel het bewustzijn bij het meditatieobject en ga dan verder met lopen. Zitmeditatie en loopmeditatie zijn in wezen hetzelfde, en verschillen alleen wat betreft de gebruikte fysieke houding.<\/p>\n\n\n\n

Soms kan er twijfel zijn, dus moet je sati<\/em> hebben, degene zijn die weet, voortdurend het opgewonden bewustzijn volgen en onderzoeken, in welke vorm dan ook. Dit is sati<\/em> hebben. Sati<\/em> waakt over en verzorgt het bewustzijn. Je moet dit weten in stand te houden en niet achteloos zijn of afdwalen, welke toestand het bewustzijn ook aanneemt.<\/p>\n\n\n\n

De truc is om sati<\/em> de controle en het toezicht over het bewustzijn te laten nemen. Zodra het bewustzijn verenigd is met sati<\/em> zal een nieuw soort bewustzijn ontstaan. Het bewustzijn dat kalmte heeft ontwikkeld, wordt in toom gehouden door die kalmte, net als een kip in een hok… de kip kan niet buiten rondlopen, maar wel binnen het hok. Haar heen en weer lopen brengt haar niet in de problemen omdat zij wordt tegengehouden door het hok. Evenzo veroorzaakt het bewustzijn dat plaatsvindt wanneer het bewustzijn sati<\/em> heeft en kalm is, geen problemen. Geen van de gedachten of gewaarwordingen die plaatsvinden in het kalme bewustzijn veroorzaken schade of verstoring.<\/p>\n\n\n\n

Sommige mensen willen helemaal geen gedachten of gevoelens ervaren, maar dat gaat te ver. Gevoelens ontstaan in de staat van kalmte. Het bewustzijn ervaart tegelijkertijd gevoelens en kalmte, zonder verstoord te worden. Wanneer er een dergelijke kalmte heerst, zijn er geen schadelijke gevolgen. Problemen ontstaan wanneer de \u2018kip\u2019 uit het \u2018\u2019 hok\u2019 komt. Je kunt bijvoorbeeld kijken naar het binnenkomen en verlaten van de adem en dan jezelf vergeten, waardoor het bewustzijn afdwaalt van de adem, terug naar huis, naar de winkels of naar allerlei andere plaatsen. Misschien gaat er wel een half uur voorbij voordat je je plotseling realiseert dat je geacht wordt te mediteren en jezelf berispt voor je gebrek aan sati<\/em>. Dit is waar je echt voorzichtig moet zijn, want dit is waar de kip uit het hok komt \u2013 het bewustzijn verlaat zijn basis van kalmte.<\/p>\n\n\n\n

Je moet ervoor zorgen het bewustzijn met sati<\/em> te handhaven en proberen het bewustzijn terug te trekken. Hoewel ik de woorden “het bewustzijn terugtrekken” gebruik, gaat het bewustzijn in feite nergens heen, alleen het object van opmerkzaamheid is veranderd. Je moet ervoor zorgen dat het bewustzijn hier en nu blijft. Zolang er sati<\/em> is, zal het bewustzijn aanwezig zijn. Het lijkt alsof je het bewustzijn terugtrekt, maar in werkelijkheid is het nergens heen gegaan, het is alleen een beetje veranderd. Het lijkt alsof het bewustzijn alle kanten op dwaalt, maar in feite voltrekt de verandering zich juist op dat ene punt. Wanneer sati<\/em> is herwonnen, ben je in een flits terug bij het bewustzijn zonder dat dat ergens vandaan gehaald hoeft te worden.<\/p>\n\n\n\n

Wanneer er een totaal weten is, een voortdurend en ononderbroken bewustzijn op elk moment, wordt dit tegenwoordigheid van geest genoemd. Als je aandacht van de adem afdwaalt naar andere plaatsen, wordt het weten verbroken. Wanneer er bewustzijn van de adem is, is het bewustzijn er. Met alleen de ademhaling en dit gelijkmatige en ononderbroken bewustzijn heb je tegenwoordigheid van geest.<\/p>\n\n\n\n

Er moet zowel sati<\/em> als sampaja\u00f1\u00f1a<\/em> zijn. Sati<\/em> is herinnering en sampaja\u00f1\u00f1a<\/em> is zelfbewustzijn. Op dit moment ben je je duidelijk bewust van de ademhaling. Deze oefening van kijken naar de adem helpt sati<\/em> en sampaja\u00f1\u00f1a<\/em> samen te ontwikkelen. Ze delen het werk. Het hebben van zowel sati<\/em> als sampaja\u00f1\u00f1a<\/em> is zoals wanneer twee arbeiders samen een zware plank hout optillen.. Stel je voor dat twee mensen een paar zware planken proberen te tillen, maar het gewicht is zo enorm dat ze zich tot het uiterste moeten inspannen \u2013 het is haast niet vol te houden. Dan komt er een ander voorbij die, vervuld van goede wil, hen ziet zwoegen en toeschiet om te helpen. Op dezelfde manier, als er sati<\/em> en sampaja\u00f1\u00f1a<\/em> is, dan zal op dezelfde plaats pa\u00f1\u00f1\u0101<\/em> (wijsheid) opstaan om te helpen. Dan ondersteunen ze alle drie elkaar.<\/p>\n\n\n\n

Met pa\u00f1\u00f1\u0101<\/em> zal er begrip zijn voor zintuiglijke objecten. Tijdens de meditatie worden bijvoorbeeld zintuiglijke objecten ervaren die aanleiding geven tot gevoelens en stemmingen. Je kunt beginnen te denken aan een vriend, maar dan moet pa\u00f1\u00f1\u0101<\/em> onmiddellijk tegengas geven met ‘het geeft niet’, ‘stop’ of ‘vergeet het’. Of als er gedachten zijn over waar je morgen heen zalt gaan, dan zou de reactie zijn: ‘het interesseert me niet, ik wil me niet met zalke dingen bezighouden\u2019. Misschien begin je aan andere mensen te denken, dan zou je moeten denken, ‘nee, ik wil er niet bij betrokken raken’, \u2018laat het gewoon los\u2019, of \u2018het is allemaal onzeker en nooit een zekerheid\u2019. Dit is hoe je in meditatie met dingen moet omgaan, ze herkennen als \u2018niet zeker, niet zeker\u2019, en dit soort bewustzijn handhaven.<\/p>\n\n\n\n

Je moet al het denken, de innerlijke dialoog en het twijfelen opgeven. Raak niet verstrikt in deze dingen tijdens de meditatie. Uiteindelijk zijn sati<\/em>, sampaja\u00f1\u00f1a<\/em> en pa\u00f1\u00f1\u0101<\/em> het enige wat in het bewustzijn in zijn zuiverste vorm zal overblijven. Telkens wanneer deze dingen verzwakken zal twijfel opkomen, maar probeer die twijfel onmiddellijk te laten varen, zodat alleen sati<\/em>, sampaja\u00f1\u00f1a<\/em> en pa\u00f1\u00f1\u0101<\/em> overblijven. Probeer op deze manier sati<\/em> te ontwikkelen totdat het te allen tijde kan worden gehandhaafd. Dan zal je sati<\/em>, sampaja\u00f1\u00f1a<\/em> en sam\u0101dhi<\/em> grondig begrijpen.<\/p>\n\n\n\n

Als je de aandacht op dit punt richt, zal je sati<\/em>, sampaja\u00f1\u00f1a<\/em>, sam\u0101dhi<\/em> en pa\u00f1\u00f1\u0101<\/em> samen zien. Of je nu aangetrokken of afgestoten wordt door externe zintuiglijke objecten, je zalt tegen jezelf kunnen zeggen: ‘het is niet zeker\u2019. Hoe dan ook, het zijn slechts hindernissen die weggeveegd moeten worden totdat het bewustzijn schoon is. Alles wat overblijft is sati<\/em>, herinnering; sampaja\u00f1\u00f1a<\/em>, helder bewustzijn; sam\u0101dhi<\/em>, het vaste en onwrikbare bewustzijn; en pa\u00f1\u00f1\u0101<\/em>, of volmaakte wijsheid. Voorlopig zal ik alleen dit zeggen over het onderwerp meditatie.<\/p>\n\n\n\n

Nu over de instrumenten of hulpmiddelen voor meditatiebeoefening \u2013 er moet mett\u0101<\/em> (goede wil) in je hart zijn, met andere woorden, de kwaliteiten van vrijgevigheid, vriendelijkheid en hulpvaardigheid. Deze moeten gehandhaafd worden als basis voor mentale zuiverheid. Begin bijvoorbeeld lobha \u2014 hebzucht of zelfzucht \u2014 af te breken door vrijgevigheid te beoefenen. Als mensen ego\u00efstisch zijn, zijn ze niet gelukkig. Ego\u00efsme leidt tot een gevoel van ontevredenheid, en toch zijn mensen geneigd erg ego\u00efstisch te zijn zonder te beseffen hoe het hen be\u00efnvloedt.<\/p>\n\n\n\n

Je kunt dit op elk moment ervaren, vooral wanneer je honger hebt. Stel, je krijgt wat appels en je hebt de kans om ze te delen met een vriend; je denkt er een tijdje over na, en zeker, de intentie om te geven is er, maar je wilt de kleinere geven. De grote geven zou… nou ja, zo jammer zijn. Het is moeilijk om helder te denken. Je zegt dat ze er een mogen nemen, maar dan zeg je: “Neem deze!”… en geef je ze de kleinere appel! Dit is een vorm van ego\u00efsme die mensen meestal niet opmerken. Ben jij ooit zo geweest?<\/p>\n\n\n\n

Je moet echt tegen de stroom ingaan om te geven. Ook al wil je eigenlijk alleen de kleinere appel geven, je moet jezelf dwingen de grotere weg te geven. Natuurlijk, als je hem eenmaal aan je vriend hebt gegeven, voel je je goed van binnen. Het trainen van het bewustzijn door op deze manier tegen de stroom in te gaan vereist zelfdiscipline \u2013 je moet weten hoe je moet geven en hoe je moet opgeven, zonder ego\u00efsme toe te laten. Heb je eenmaal geleerd hoe je moet geven, dan zal je, als je nog aarzelt over welke vrucht je moet geven, terwijl je aan het beraadslagen bent last hebben, en zelfs als je de grootste geeft, zal er nog een gevoel van tegenzin zijn. Maar zodra je vastbesloten bent de grootste te geven, is de zaak voorbij. Dit is op de juiste manier tegen de stroom ingaan.<\/p>\n\n\n\n

Door dit te doen verkrijg je meesterschap over jezelf. Als je dat niet kunt, ben je het slachtoffer van jezelf en blijf je ego\u00efstisch. We zijn allemaal ego\u00efstisch geweest in het verleden. Dit is een bezoedeling die moet worden afgesneden. In de P\u0101li geschriften wordt geven ‘d\u0101na’<\/em> genoemd, wat betekent geluk brengen aan anderen. Het is een van die voorwaarden die helpen het bewustzijn te reinigen van bezoedelingen. Denk hierover na en ontwikkel het in je praktijk.<\/p>\n\n\n\n

Je denkt misschien dat je jezelf op deze manier opjaagt, maar dat is niet zo. Eigenlijk is het het opjagen van verlangen en de bezoedelingen. Als bezoedelingen in je opkomen, moet je iets doen om ze te verhelpen. Bezoedelingen zijn als een zwerfkat. Als je hem zoveel voedsel geeft als hij wil, zal hij altijd rondlopen op zoek naar meer voedsel, maar als je hem geen voedsel meer geeft, zal hij na een paar dagen niet meer rondlopen. Zo is het ook met de bezoedelingen, ze komen je niet storen, ze laten je bewustzijn met rust. Dus in plaats van bang te zijn voor bezoedelingen, maak je de bezoedelingen bang voor jou. Om de bezoedelingen bang voor je te maken, moet je de Dhamma in je bewustzijn zien.<\/p>\n\n\n\n

Waar ontstaat de Dhamma? Hij ontstaat met ons weten en begrijpen op deze manier. Iedereen is in staat de Dhamma te kennen en te begrijpen. Het is niet iets dat in boeken gevonden moet worden, je hoeft niet veel studie te doen om het te zien, gewoon nu nadenken en je kunt zien waar ik het over heb. Iedereen kan het zien omdat het in ons hart zit. Iedereen heeft bezoedelingen, nietwaar? Als je ze kunt zien, kun je het begrijpen. In het verleden heb je je bezoedelingen verzorgd en vertroeteld, maar nu moet je je bezoedelingen kennen. <\/p>\n\n\n\n

Het volgende bestanddeel van de beoefening is morele terughoudendheid (s\u012bla<\/em>). S\u012bla<\/em> bewaakt en voedt de beoefening op dezelfde manier als ouders voor hun kinderen zorgen. Het handhaven van morele zelfbeheersing betekent niet alleen anderen geen kwaad doen, maar ook hen helpen en aanmoedigen. Op zijn minst moet je de vijf leefregels onderhouden, die zijn:<\/p>\n\n\n\n

1.<\/strong>Niet alleen anderen niet doden of opzettelijk kwaad doen, maar goede wil verspreiden naar alle wezens.<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    2.<\/strong>Eerlijk zijn, afzien van inbreuk op de rechten van anderen, met andere woorden: niet stelen.<\/p>\n\n\n\n

    3.<\/strong>Matigheid kennen in seksuele relaties: In het gezinsleven bestaat de familiestructuur, gebaseerd op man en vrouw. Weet wie je man of vrouw is, ken matigheid, ken de juiste grenzen van seksuele activiteit. Sommige mensen kennen de grenzen niet. E\u00e9n man of vrouw is niet genoeg, ze moeten een tweede of derde hebben. Zoals ik het bekijk: je kunt niet eens \u00e9\u00e9n partner helemaal ‘opmaken’, dus er twee of drie op na houden is niets anders dan pure zelfverwennerij. Je moet proberen het bewustzijn te zuiveren en te trainen in het kennen van matigheid. Het kennen van matigheid is ware zuiverheid, zonder dat zijn er geen grenzen aan je gedrag. Als je heerlijk eet, sta dan niet te veel stil bij hoe het smaakt, denk aan je maag en bedenk hoeveel past bij zijn behoeften. Als je te veel eet krijg je problemen, dus moet je matigheid kennen. Matiging is de beste manier. E\u00e9n partner is genoeg, twee of drie is een uitspatting en zal alleen maar problemen veroorzaken.<\/p>\n\n\n\n

    4.<\/strong>Eerlijk zijn in spraak \u2013 dit is ook een hulpmiddel om bezoedelingen uit te roeien. Je moet eerlijk en oprecht zijn, waarheidsgetrouw en oprecht.<\/p>\n\n\n\n

    5.<\/strong>Zich onthouden van het nemen van bedwelmende middelen. Je moet terughoudendheid kennen en er liefst helemaal van afzien. Mensen zijn al bedwelmd genoeg door hun gezin, familie en vrienden, materi\u00eble bezittingen, rijkdom en al de rest. Dat is al erg genoeg zonder het nog erger te maken door ook nog roesmiddelen te gebruiken. Deze dingen scheppen alleen maar duisternis in het bewustzijn. Zij die grote hoeveelheden nemen, moeten proberen geleidelijk te minderen en uiteindelijk helemaal stoppen. Misschien moet ik je om vergeving vragen, maar ik spreek op deze manier uit zorg voor je welzijn, zodat je kunt begrijpen wat goed is. Je moet weten wat wat is. Wat zijn de dingen die jullie in het dagelijks leven kwellen of bezwaren? Welke handelingen brengen deze kwelling teweeg? Goede daden brengen goede resultaten en slechte daden brengen slechte resultaten. Dit zijn de oorzaken.<\/p>\n\n\n\n

    Zodra de morele zelfbeheersing zuiver is, zal er een gevoel van eerlijkheid en vriendelijkheid jegens anderen zijn. Dit brengt tevredenheid en vrijheid van zorgen en wroeging. Wroeging als gevolg van agressief en kwetsend gedrag zal er niet zijn. Dit is een vorm van geluk. Het is bijna als een hemelse toestand. Er is comfort, je eet en slaapt comfortabel met het geluk dat voortkomt uit morele ingetogenheid. Dit is het resultaat; het handhaven van morele terughoudendheid is de oorzaak. Dit is een principe van Dhamma-beoefening \u2013 afzien van slechte daden zodat goedheid kan ontstaan. Als morele terughoudendheid op deze manier wordt gehandhaafd, zal het kwaad verdwijnen en zal het goede ervoor in de plaats komen. Dit is het resultaat van juiste beoefening.<\/p>\n\n\n\n

    Maar dit is niet het einde van het verhaal. Als mensen eenmaal enig geluk hebben bereikt, zijn ze geneigd achteloos te zijn en niet verder te gaan in de beoefening. Ze blijven steken in geluk. Ze willen niet verder, ze verkiezen het geluk van de \u2018hemel\u2019. Het is comfortabel, maar er is geen echt begrip. Je moet blijven nadenken om niet misleid te worden. Denk steeds weer na over de nadelen van dit geluk. Het is vergankelijk, het duurt niet eeuwig. Binnenkort ben je ervan gescheiden. Het is niet zeker, zodra het geluk verdwijnt komt er lijden voor in de plaats en komen de tranen weer. Zelfs hemelse wezens eindigen met huilen en lijden.<\/p>\n\n\n\n

    Dus leerde de Heer Boeddha ons na te denken over de nadelen, dat er een onbevredigende kant aan geluk bestaat. Wanneer dit soort geluk wordt ervaren is er meestal geen werkelijk begrip van. De vrede die werkelijk zeker en blijvend is, wordt bedekt door dit bedrieglijke geluk. Dit geluk is geen zekere of blijvende vorm van vrede, maar eerder een vorm van bezoedeling, een verfijnde vorm van bezoedeling waaraan wij ons hechten. Iedereen wil graag gelukkig zijn. Geluk ontstaat doordat we ergens van houden. Zodra die voorkeur verandert in afkeer, ontstaat lijden. We moeten nadenken over dit geluk om de onzekerheid en beperking ervan te zien. Zodra dingen veranderen ontstaat lijden. Dit lijden is ook onzeker, denk niet dat het vaststaat of absoluut is. Dit soort reflectie wordt \u0101d\u0131navakath\u0101<\/em> genoemd, de reflectie op de ontoereikendheid en beperking van de geconditioneerde wereld. Dit betekent nadenken over geluk in plaats van het op zijn waarde te schatten. Als je ziet dat het onzeker is, moet je je er niet aan vastklampen. Je moet het vasthouden, maar het vervolgens loslaten, waarbij je zowel het voordeel als het nadeel van geluk inziet. Om vaardig te mediteren moet je de nadelen zien die inherent zijn aan geluk. Denk op deze manier na. Wanneer geluk opkomt, overweeg het dan grondig totdat de nadelen duidelijk worden.<\/p>\n\n\n\n

    Wanneer je ziet dat de dingen onvolmaakt zijn (dukkha<\/em>) zal je hart de nekkhammakath\u0101<\/em> begrijpen, de bezinning op verzaking. Het bewustzijn zal onge\u00efnteresseerd raken en een uitweg zoeken. Desinteresse ontstaat doordat men gezien heeft hoe vormen werkelijk zijn, hoe smaken werkelijk zijn, hoe liefde en haat werkelijk zijn. Met desinteresse bedoelen we dat er niet langer het verlangen is om zich aan dingen vast te klampen of te hechten. Er is een terugtrekking uit het vastklampen, tot een punt waarop je comfortabel kunt verblijven, observerend met een gelijkmoedigheid die vrij is van gehechtheid. Dit is de vrede die voortkomt uit beoefening.<\/p>\n\n\n\n

    \n\n\n\n

    Bovenstaande tekst is door de redactie van buddho.org naar het Nederlands vertaald. De Engelse versie, Meditation<\/em><\/a> staat op ajahnchah.org<\/em><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Gegeven in de Hampstead Vihara, Londen, 1977 Zoekers naar goedheid die hier verzameld zijn, luister alstublieft in vrede. In vrede naar de Dhamma luisteren betekent luisteren met een eenpuntig bewustzijn, met aandacht voor wat je hoort en dan loslaten. Luisteren naar de Dhamma is van groot nut. Tijdens het luisteren naar de Dhamma worden we […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3004,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3003","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/buddho.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3003","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/buddho.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/buddho.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/buddho.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/buddho.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3003"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/buddho.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3003\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3006,"href":"https:\/\/buddho.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3003\/revisions\/3006"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/buddho.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/buddho.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}