{"id":1547,"date":"2022-11-01T22:38:00","date_gmt":"2022-11-01T21:38:00","guid":{"rendered":"https:\/\/new.buddho.org\/nl\/?p=1547"},"modified":"2023-04-21T12:48:14","modified_gmt":"2023-04-21T10:48:14","slug":"samsara-nirvana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/buddho.org\/nl\/samsara-nirvana\/","title":{"rendered":"Sams\u0101ra &amp; Nirvana"},"content":{"rendered":"<div id=\"bsf_rt_marker\"><\/div>\n<p>Je zou kunnen stellen dat <a href=\"https:\/\/buddho.org\/nl\/boeddhisme-in-het-kort\/\" data-type=\"post\" data-id=\"3515\">het boeddhisme<\/a> erom draait jezelf uit <em>sams\u0101ra<\/em> te bevrijden en nirvana (<em>nibb\u0101na<\/em>) te bereiken. Maar wat is <em>sams\u0101ra<\/em> en <em>nibb\u0101na<\/em> nou eigenlijk? <\/p>\n\n\n\n<p><em>Sams\u0101ra<\/em> kan vertaald worden met \u2018het eindeloze ronddwalen\u2019. Eerst enkele woorden van <a href=\"https:\/\/buddho.org\/nl\/het-leven-van-de-boeddha\/\" data-type=\"post\" data-id=\"9108\">de Boeddha<\/a> zelf (<em>SN 15:3<\/em>):<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group quote\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p>\u201cWat denken jullie is meer: de vloed van tranen die jullie, wenend en krijsend, op deze lange weg hebben gelaten \u2013 voortgaand door deze ronden van wedergeboorte, verenigd met het ongewenste, gescheiden van wat begeerd wordt &#8211; dit, of het water in de vier oceanen?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cLang hebben jullie lijden door de dood van vader en moeder of zonen, dochters, broers en zussen ondervonden. En terwijl jullie zo leden hebben jullie meer tranen gelaten op deze lange weg dan dat er water is in de vier oceanen.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cWat denken jullie is meer: de stromen van bloed die jullie, door onthoofding hebben verloren op deze lange weg &#8211; dit, of het water in de vier oceanen?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cLang zijn jullie gevangen als dieven, of rovers, of verkrachters; en, door jullie onthoofding is waarachtig meer bloed gestroomd op deze lange weg dan dat er water is in de vier oceanen.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMaar hoe is dit mogelijk?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cOnmogelijk is het om een begin te vinden van <em>sams\u0101ra<\/em>; een begin van het voortgaan van wezens door deze ronden van wedergeboorte, belemmerd door onwetendheid en geketend door verlangen.\u201d<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p><em>Sams\u0101ra<\/em> is het grote overstijgende probleem. Het is het eindeloze karakter van <a href=\"https:\/\/buddho.org\/nl\/dukkha-de-onbevredigendheid-van-het-bestaan\/\" data-type=\"post\" data-id=\"1523\"><em>dukkha<\/em> (de onbevredigendheid van het bestaan)<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Er is geen begin te vinden, hoe ver je ook terugkijkt en zelfs de dood, zo leert de Boeddha, is geen einde.<\/p>\n\n\n\n<p>Er is geen hemels bestaan, hoe mooi dan ook, dat een permanente uitkomst biedt.<\/p>\n\n\n\n<p>Vroeger of later veranderen de dingen, vergaan ze.<\/p>\n\n\n\n<p>Ahba leert dat het belangrijk is om in te zien dat we gevangen zitten in deze voortdurende cyclus van leven en dood, continu onderworpen aan lijden als gevolg van verlangen.<\/p>\n\n\n\n<p>In eerste instantie is dit misschien enkel een postulaat om af en toe op te reflecteren, maar door aanhoudende overpeinzing gecombineerd met ervaring en <a href=\"https:\/\/buddho.org\/nl\/meditatie\/\" data-type=\"page\" data-id=\"1008\">inzicht voortkomend uit concentratie-meditatie<\/a> kan deze cyclus in toenemende mate een bron van energie en vastberadenheid vormen, culminerend in de gedachte (<em>AN 2:5<\/em>):<\/p>\n\n\n\n<p class=\"quote\">\u201cOok al droogt het vlees en bloed in ons lichaam op en blijven alleen huid, pezen en botten over, zolang wij niet bereikt hebben wat te bereiken valt door menselijke vastberadenheid, menselijk doorzettingsvermogen, menselijk streven, zullen wij onze inspanning niet laten varen.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><em>Dukkha<\/em> is inherent aan al het bestaan. Alleen het einde van het geconditioneerde, van wording, dat wil zeggen <em>Nibb\u0101na<\/em>, is permanent.<\/p>\n\n\n\n<p>De bevrijding van de diepste onbevredigendheid door het onherroepelijke vernietigen van verlangen, haat en onwetendheid \u2013 de bevrijding van het eindeloze dwalen dat <em>sams\u0101ra<\/em> is \u2013 dat is wat men in <a href=\"https:\/\/buddho.org\/nl\/boeddhisme-in-het-kort\/\" data-type=\"post\" data-id=\"3515\">het boeddhisme<\/a> het bereiken van <em>Nibb\u0101na<\/em> noemt.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Nibb\u0101na<\/em> kan vertaald worden met uitdoven, het uitdoven van het vuur van verlangen, haat en onwetendheid.<\/p>\n\n\n\n<p>Als men dan bedenkt dat in het oude India het uitdoven van brandend hout tevens gezien werd als het bevrijden van het vuur is het niet vreemd dat <em>Nibb\u0101na<\/em> zowel uitdoven als bevrijden betekend.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Nibb\u0101na<\/em> is het ultieme doel van <a href=\"https:\/\/buddho.org\/nl\/boeddhisme\/\" data-type=\"page\" data-id=\"34\">de Dhamma<\/a> en hoewel het zoals gezegd gelijk staat aan bevrijding en uitdoven van iets is het tevens een realiteit op zich, zoals de Boeddha zei:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"citaat\">\u201cVan alle Dhamma\u2019s, geconditioneerd of ongeconditioneerd, is de meest uitstekende Dhamma, de hoogste Dhamma, <em>Nibb\u0101na<\/em>.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Dhamma betekent in deze context \u2018ultiem fenomeen\u2019, een bestaande realiteit die door het bewustzijn als object kan worden genomen.<\/p>\n\n\n\n<p>De Boeddha heeft zelf nooit gezegd wat <em>Nibb\u0101na<\/em> is.<\/p>\n\n\n\n<p>Als je aan iemand die nog nooit een mango heeft gegeten zou moeten uitleggen hoe een mango smaakt zou je al snel tekortschieten.<\/p>\n\n\n\n<p>Je zou vergelijkingen maken met wat wel bekend is om de textuur, het zoete, het zure, etc. te beschrijven. Toch blijft de enige manier om er achter te komen hoe een mango smaakt deze zelf proeven.<\/p>\n\n\n\n<p>Als het voor een mango, een werelds voorwerp en tot op zeker hoogte te vergelijken met dingen om ons heen, al bijna onmogelijk is om vergelijkingen te maken, dan is het voor het bovenwereldse <em>Nibb\u0101na<\/em>, dat buiten elke ervaring ligt onmogelijk!<\/p>\n\n\n\n<p>Wat we wel weten is dat <em>Nibb\u0101na<\/em> in tegenstelling tot alle andere fenomenen in de wereld ongeconditioneerd (niet <a href=\"https:\/\/buddho.org\/nl\/anicca-vata-sankhara-bhikkhu-bodhi\/\" data-type=\"post\" data-id=\"4569\">afhankelijk van condities<\/a> en geen nieuwe condities makend) en niet-vergankelijk ofwel permanent is, maar net als alles is ook <em>Nibb\u0101na<\/em> zonder zelf (<em>anatt\u0101<\/em>).<\/p>\n\n\n\n<p>Het kan niet genoeg worden herhaald, het bereiken van <em>Nibb\u0101na<\/em> is dus niet het opgaan van een zelf met iets hogers, <em>Nibb\u0101na<\/em> is <em>anatt\u0101<\/em>, zonder zelf.<\/p>\n\n\n\n<p>Als we in <a href=\"https:\/\/buddho.org\/nl\/de-pali-canon-hoe-we-weten-wat-de-boeddha-onderwees\/\" data-type=\"post\" data-id=\"9105\">de Pali Canon<\/a> gaan zoeken wat de Boeddha wel over <em>Nibb\u0101na<\/em> zegt, vinden we bijvoorbeeld (<em>AN 3:32<\/em>):<\/p>\n\n\n\n<p class=\"citaat\">\u201cDit is vrede, dit is het hoogste \u2013 het ontbinden van alle formaties, het volledig achterlaten van al het vergaarde, het einde van verlangen, onthechting, ophouden, <em>Nibb\u0101na<\/em>.\u201d<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Deze tekst werd eerder gepubliceerd in <a href=\"https:\/\/buddho.org\/nl\/boeddhisme\/\" data-type=\"page\" data-id=\"34\">De Vier Edele Waarheden: Essentie van de Dhamma<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Je zou kunnen stellen dat het boeddhisme erom draait jezelf uit sams\u0101ra te bevrijden en nirvana (nibb\u0101na) te bereiken. Maar wat is sams\u0101ra en nibb\u0101na nou eigenlijk? Sams\u0101ra kan vertaald worden met \u2018het eindeloze ronddwalen\u2019. Eerst enkele woorden van de Boeddha zelf (SN 15:3): \u201cWat denken jullie is meer: de vloed van tranen die jullie, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1548,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1547","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/buddho.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1547","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/buddho.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/buddho.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/buddho.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/buddho.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1547"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/buddho.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1547\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/buddho.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1548"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/buddho.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}